STAGNERENDE pERSOONLIJKE ontwikkeling

De hele levenscyclus door maar vooral in de belangrijkste overgangsfasen, zoals de puberteit en de overgang naar de middelbare leeftijd, vindt het proces van de individuatie plaats. Deze term heeft betrekking op de veranderingen in de relatie van het individu met zichzelf en met de buitenwereld.

Als de voortgang van dit proces op de een of ander manier stagneert, moet daarvoor een prijs betaald worden in de vorm van een ontwikkelingscrisis in het daaropvolgende stadium. Een langzaam verdorren en wegkwijnen van het zelf is het uiteindelijke einde. Cynisme en bitterheid kleuren de kijk op de wereld en gaat het handelen bepalen. Op den duur treedt er een vervreemding op, toenemend naarmate het langer duurt, tussen het zelf en de eigen levensstructuur. Het leven lijkt op een dood spoor te zijn beland. Leeg, opgebrand en interesseverlies.

Als dat gaande is, raad ik je aan een afpraak met mij of een andere ter zake kundige therapeut te raadplegen.

Iemand die in een van de overgangsfasen tot stilstand komt of naar een lager niveau terugvalt [regressie], hoeft weinig hoop te koesteren op vooruitgang in de toekomst. Alleen ouder worden is geen garantie dat het leven ook kwalitatief toeneemt. Zo iemand wordt gekweld door vragen als: Heb ik gefaald? Waar? Wanneer? Waarom?  Wat betekent falen hier, welk aandeel heb ik daar zelf in gehad? Wat zegt het over mij als persoon en over de sociale en professionele wereld waaraan ik zo gebonden ben geweest? Zijn er alternatieven die me nog boeien en zijn ze ook bereikbaar?

Sommige mannen komen de vernietigende nederlagen van de zelfwordingsfase nooit helemaal te boven. Ze komen vroeger in een aftakelingsproces terecht waaruit om zowel innerlijke als uiterlijke redenen geen ontsnappen lijkt. De Pyrrusoverwinning in optima forma. Zo iemand heeft zichzelf impotent gemaakt.  

Als uitbreken wel mogelijk is gaat dat meestal gepaard met een duidelijke gebeurtenis [dramatischer naarmate de stagnatie sterker was] zoals een echtscheiding, een ernstige ziekte, ontslag of verhuizing. Helaas is het moeilijker naarmate je ouder wordt om een nieuwe levensstrucuur op te bouwen. 

De vragen die bij een stagnerend ontwikkelingsproces gesteld worden zijn deze:

Kan ik mijn leven in de mij resterende jaren nog enige inhoud geven? Ben ik niet te oud om een nieuwe start te maken? Ben ik niet nu al uitgeschakeld? Wat moet ik voor mijzelf. mijn familie/gezin, voor de mensheid nog betekenen?

Het ergste is evenwel het vooruitzicht om jaren lang een zinloos bestaan te moeten leiden zonder jeugdige passies, creativiteit en nuttigheid voor de wereld. Deze twijfels worden geïntensiveerd door het archetype van de ouderdom, dat sterke gevoelens oproept van desintegratie, wanhoop en dood.